Tăng cường bảo vệ trẻ em trước nguy cơ xâm hại, lừa đảo trên môi trường số
Bảo vệ trẻ em trước các nguy cơ xâm hại, lừa đảo, bắt nạt, dụ dỗ và bóc lột trên môi trường mạng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm được đặt ra trong Chiến lược quốc gia về phát triển trẻ em giai đoạn 2026 - 2035 và tầm nhìn đến năm 2045.
Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà đã ký Quyết định số 2033/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược quốc gia về phát triển trẻ em giai đoạn 2026 - 2035 và tầm nhìn đến năm 2045.
Chiến lược hướng tới mục tiêu bảo đảm trẻ em được sống trong môi trường an toàn, lành mạnh, thân thiện, hạnh phúc; được thực hiện đầy đủ các quyền và tiếp cận công bằng các dịch vụ chăm sóc, giáo dục, bảo vệ. Đồng thời, trẻ em được tạo điều kiện phát triển toàn diện về thể chất, trí tuệ, tinh thần, đạo đức, nhân cách, kỹ năng sống, kỹ năng số và năng lực sáng tạo.
Tầm nhìn đến năm 2045, mọi trẻ em Việt Nam được bảo đảm đầy đủ các quyền, được tiếp cận các dịch vụ y tế, giáo dục, văn hóa, thể thao, phúc lợi xã hội và các dịch vụ thiết yếu có chất lượng; có khả năng thích ứng với xã hội số, hội nhập quốc tế và đóng góp vào sự phát triển của đất nước.
Ảnh tư liệu
Chú trọng kỹ năng sống, kỹ năng số cho học sinh
Trong lĩnh vực giáo dục, Chiến lược đặt mục tiêu mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục công bằng, có chất lượng, đồng thời phát triển tri thức, phẩm chất, kỹ năng và năng lực thích ứng của trẻ em trong thời đại số.
Theo đó, tỷ lệ huy động trẻ em đi học mẫu giáo phấn đấu đạt 97% vào năm 2030 và duy trì từ 97% trở lên vào năm 2035. Đến năm 2035, tỷ lệ học sinh được cung cấp kỹ năng sống và tỷ lệ học sinh được cung cấp kỹ năng số cùng đạt 95%.
Cùng với mở rộng cơ hội học tập, các giải pháp sẽ tập trung hỗ trợ trẻ em đến trường, duy trì việc học, hạn chế tình trạng bỏ học; bảo đảm điều kiện tiếp cận giáo dục hòa nhập đối với trẻ em khuyết tật, đồng thời quan tâm trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt và trẻ em tại các địa bàn khó khăn.
Môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện tiếp tục được xác định là yếu tố quan trọng để bảo đảm sự phát triển toàn diện của trẻ em. Các cơ sở giáo dục được định hướng tăng cường giáo dục sức khỏe, giới tính và sức khỏe sinh sản phù hợp với lứa tuổi; tư vấn tâm lý, hỗ trợ sức khỏe tâm thần; phòng, chống bạo lực học đường, tai nạn, thương tích và đuối nước.
Chủ động phòng ngừa nguy cơ từ công nghệ số
Một nội dung đáng chú ý của Chiến lược là tăng cường bảo vệ trẻ em trước những nguy cơ mới phát sinh trong quá trình phát triển công nghệ số.
Theo đó, các biện pháp bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng sẽ được triển khai đồng bộ, gắn với việc phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi xâm hại, lừa đảo, bắt nạt, dụ dỗ, bóc lột trẻ em cũng như những hình thức rủi ro mới phát sinh từ công nghệ số.
Công tác bảo vệ trẻ em trên không gian mạng không chỉ đặt trách nhiệm lên một cơ quan hay tổ chức mà đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan có thẩm quyền, gia đình, nhà trường và doanh nghiệp cung cấp dịch vụ số. Qua đó, những trường hợp trẻ em có nguy cơ hoặc bị xâm hại có thể được phát hiện, kết nối và hỗ trợ kịp thời.
Chiến lược cũng đặt mục tiêu giảm tỷ lệ trẻ em bị bạo lực, xâm hại tình dục ít nhất 5% mỗi năm đến năm 2030 và phấn đấu giảm 3% mỗi năm trong giai đoạn 2031 - 2035. Đến năm 2030, 100% trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt được hỗ trợ, can thiệp và tiếp cận các dịch vụ phù hợp theo nhu cầu cơ bản.
Tăng cường trách nhiệm của gia đình, nhà trường và cộng đồng
Song song với các giải pháp bảo vệ, Chiến lược chú trọng nâng cao năng lực của gia đình và hệ thống làm công tác trẻ em. Tỷ lệ cha mẹ, người chăm sóc trẻ được trang bị kiến thức, kỹ năng làm cha mẹ và hỗ trợ sự phát triển toàn diện của trẻ phấn đấu đạt 85% vào năm 2030 và 95% vào năm 2035.
Đến năm 2027, 100% xã, phường, đặc khu có người được phân công thực hiện công tác trẻ em và có kênh tiếp nhận, kết nối, chuyển xử lý thông tin bảo vệ trẻ em; bảo đảm khả năng tiếp cận Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 và cơ chế xử lý thông tin khẩn cấp theo quy định.
Chiến lược xác định 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, từ hoàn thiện thể chế, chăm sóc sức khỏe, nâng cao chất lượng giáo dục, tăng cường bảo vệ trẻ em đến chuyển đổi số, quản lý dữ liệu, đổi mới truyền thông, huy động nguồn lực và hợp tác quốc tế.
Trong bối cảnh trẻ em ngày càng tiếp cận sớm với internet, mạng xã hội và các nền tảng số, việc trang bị kỹ năng số, kỹ năng tự bảo vệ và khả năng nhận diện rủi ro trở thành yêu cầu quan trọng. Sự phối hợp thường xuyên giữa gia đình, nhà trường, cơ quan quản lý và cộng đồng sẽ góp phần xây dựng môi trường số an toàn, giúp trẻ em khai thác những lợi ích của công nghệ đồng thời chủ động phòng tránh các nguy cơ xâm hại, lừa đảo và những tác động tiêu cực trên không gian mạng.
Văn phòng Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lâm Đồng