Lâm Đồng: Phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa
Trích từ bài viết: https://thiennhienmoitruong.vn/lam-dong-phat-trien-du-lich-cong-dong-gan-voi-bao-ton-ban-sac-van-hoa.html
TMO - Tỉnh Lâm Đồng phát triển, nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống và hoạt động phát triển các ngành công nghiệp văn hóa; hình thành đặc trưng riêng của mỗi địa phương gắn với trải nghiệm của du khách.
Lâm Đồng sở hữu hệ thống di sản văn hóa đa dạng và giàu chiều sâu, phản ánh sự giao thoa độc đáo giữa văn hóa bản địa Tây Nguyên và dấu ấn kiến trúc Pháp tại Đà Lạt. Nổi bật trong đó là Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên - di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO ghi danh năm 2005, cùng kho tàng tri thức dân gian phong phú của các dân tộc K’Ho, Mạ, Chu Ru và nhiều cộng đồng bản địa khác.
Các giá trị di sản này được thể hiện sinh động qua hệ thống lễ hội truyền thống như lễ mừng lúa mới, nghi lễ cưới hỏi, nghề dệt thổ cẩm, kiến trúc nhà rông, nhà dài và các thực hành nghi lễ gắn với cồng chiêng, biểu tượng văn hóa tiêu biểu của vùng đất và con người Tây Nguyên.
Địa phương này còn sở hữu hệ thống di sản kiến trúc và văn hóa có giá trị đặc sắc. Toàn tỉnh hiện còn hơn 2.000 biệt thự cổ mang phong cách kiến trúc Pháp, cùng nhiều di tích lịch sử – cách mạng tiêu biểu như Dinh Bảo Đại, Nhà thờ Cam Ly. Cùng với đó là hệ thống điểm du lịch sinh thái gắn với văn hóa bản địa tại các khu vực phụ cận, những không gian hội tụ hài hòa giữa giá trị tự nhiên và chiều sâu văn hóa của vùng đất cao nguyên.
Thực tiễn phát triển cho thấy, trong bối cảnh thị trường du lịch ngày càng đa dạng, du khách không còn chỉ tìm đến các điểm nghỉ dưỡng đơn thuần mà có xu hướng ưu tiên những hành trình trải nghiệm có chiều sâu, gắn với văn hóa bản địa, đời sống cộng đồng và các giá trị truyền thống. Bám sát xu thế đó, Lâm Đồng đang từng bước phát huy hiệu quả các giá trị văn hóa sẵn có, qua đó định hình và nâng cao chất lượng các sản phẩm du lịch trải nghiệm, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.
Lâm Đồng từng bước phát huy hiệu quả các giá trị văn hóa sẵn có, nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch.
Trước yêu cầu phát triển du lịch xanh, bền vững và có trách nhiệm, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Đồng xác định văn hóa là trụ cột nền tảng, xuyên suốt trong quá trình xây dựng và phát triển các sản phẩm du lịch của địa phương. Trong đó, tỉnh chú trọng phát triển du lịch cộng đồng theo hướng bền vững, phù hợp với chiến lược, quy hoạch phát triển du lịch, chiến lược phát triển sản phẩm du lịch, an ninh, quốc phòng và trật tự xã hội; phát huy giá trị lợi thế tài nguyên thiên nhiên, tài nguyên nhân văn, góp phần giữ gìn và bảo tồn bản sắc văn hóa, cảnh quan và bảo vệ môi trường.
Lâm Đồng đặt mục tiêu đến năm 2027, các điểm du lịch cộng đồng được công nhận trên địa bàn tỉnh, cơ bản các giá trị, bản sắc văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc được bảo tồn và phát huy; có ít nhất 30% điểm du lịch cộng đồng có nhà sinh hoạt cộng đồng; ít nhất 30% điểm du lịch cộng đồng có đội văn hóa, văn nghệ (câu lạc bộ) truyền thống hoạt động thường xuyên, có chất lượng.
Phấn đấu xây dựng, hỗ trợ đầu tư ít nhất 01 điểm đến du lịch cộng đồng tiêu biểu của vùng đồng bào dân tộc thiểu số phục vụ phát triển du lịch cộng đồng. Phấn đấu 80% điểm du lịch cộng đồng được công nhận theo tiêu chuẩn quốc gia về du lịch cộng đồng trên địa bàn tỉnh được giới thiệu, quảng bá; Nghiên cứu, hỗ trợ đầu tư xây dựng thí điểm ít nhất 01 mô hình du lịch cộng đồng tại các địa phương có lợi thế về du lịch làm mô hình thí điểm Làng du lịch cộng đồng
Đến năm 2030, định hướng phát triển du lịch cộng đồng theo hướng chuyên nghiệp hóa, tiến tới hoàn thành xây dựng ít nhất 01 Làng du lịch cộng đồng trên địa bàn toàn tỉnh. Có 100% điểm du lịch cộng đồng được công nhận theo tiêu chuẩn quốc gia về du lịch cộng đồng trên địa bàn tỉnh được giới thiệu, quảng bá; có ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động du lịch; hoàn thành xây dựng cơ sở dữ liệu và chuẩn hóa bản đồ số các điểm du lịch cộng đồng trên địa bàn tỉnh...
Nét đẹp văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc tạo điều kiện cho phát triển du lịch cộng đồng trên địa bàn.
Để triển khai hiệu quả mục tiêu này, tỉnh lồng ghép các nguồn lực đầu tư, sử dụng có hiệu quả các nguồn vốn để hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng; Lựa chọn xây dựng các điểm du lịch cộng đồng và nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ du lịch thông qua việc lồng ghép, triển khai hiệu quả các Chương trình, Đề án, Chương trình mục tiêu quốc gia, Kế hoạch dài hạn về kinh tế - xã hội để phát triển du lịch tỉnh Lâm Đồng.
Hỗ trợ đầu tư từ ngân sách nhà nước cho phát triển cơ sở hạ tầng; nâng cấp hạ tầng cho các điểm du lịch cộng đồng có tiềm năng đón khách du lịch; đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật, hạ tầng du lịch liên thông kết nối tới tận các điểm du lịch cộng đồng đã được lựa chọn. Khuyến khích các tổ chức, cá nhân, hộ gia đình tham gia đầu tư hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ phát triển du lịch cộng đồng tại địa phương;
Tập trung xây dựng sản phẩm du lịch cộng đồng đặc sắc, hấp dẫn đáp ứng nhu cầu, thị hiếu của khách du lịch từ thị trường mục tiêu. Gắn kết du lịch cộng đồng với du lịch canh nông, du lịch sinh thái,… để đa dạng hóa sản phẩm tăng trải nghiệm cho du khách và nâng cao giá trị nông sản đặc hữu của các địa phương trong tỉnh. Hướng dẫn, hỗ trợ hình thành các điểm trưng bày, giới thiệu, bán sản phẩm địa phương tại các điểm du lịch cộng đồng...
Hỗ trợ bảo tồn, phát huy văn hóa truyền thống, đặc biệt là văn hóa của các dân tộc bản địa; phát triển làng nghề gắn với giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số và miền núi để phát triển du lịch cộng đồng; nghiên cứu và lựa chọn các giá trị văn hóa dân tộc thiểu số đặc sắc của từng địa phương để phát triển sản phẩm du lịch gắn với xây dựng điểm đến văn hóa đặc sắc địa phương. Phấn đấu xây dựng các mô hình du lịch cộng đồng gắn với các địa phương đạt chuẩn nông thôn mới, du lịch cộng đồng đạt tiêu chuẩn ASEAN.
Về bảo tồn và phát triển giá trị văn hóa: Tỉnh đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động các hộ gia đình tham gia làm du lịch cộng đồng trên cơ sở giữ gìn truyền thống gia đình, dòng tộc và khai thác truyền thống văn hóa của địa phương. Duy trì môi trường sống và sinh hoạt bình thường của cộng đồng dân cư; đảm bảo an ninh trật tự, an toàn xã hội, gìn giữ và bảo tồn văn hóa trong hoạt động du lịch cộng đồng.
Xây dựng nếp sống văn hóa, các tiêu chí phù hợp về tổ chức, giao tiếp, ứng xử khi phục vụ du khách, quy tắc ứng xử của khách với người dân địa phương, phổ biến rộng rãi tới người dân và khách đến du lịch tại cộng đồng; đảm bảo bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của địa phương, tạo môi trường văn hóa lành mạnh tại các điểm du lịch cộng đồng
Tăng cường kiểm tra, rà soát, thực hiện chương trình bảo vệ môi trường và quản lý tài nguyên; tuân thủ các quy tắc, nguyên tắc phòng tránh, giảm thiểu, tái sử dụng và cải tiến các sản phẩm ảnh hưởng đến môi trường tự nhiên, văn hóa và xã hội tại các điểm du lịch cộng đồng. Nâng cao ý thức chấp hành các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường đối với các doanh nghiệp, cộng đồng dân cư địa phương; cập nhật thông tin tài liệu liên quan đến bảo vệ môi trường tự nhiên và xã hội; tăng cường bồi dưỡng chuyên sâu cho cộng đồng về từng lĩnh vực liên quan đến công tác bảo vệ môi trường.../.
Hồng Hạnh