Công tác hộ tịch là việc ghi nhận các sự kiện cơ bản của con người từ khi sinh ra đến khi qua đời. Tuân thủ Luật Hộ tịch không chỉ là nghĩa vụ mà còn là cách tốt nhất để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của chính bạn và gia đình.
TUYÊN TRUYỀN, PHỔ BIẾN VBQPPL
Công tác hộ tịch là việc ghi nhận các sự kiện cơ bản của con người từ khi sinh ra đến khi qua đời. Tuân thủ Luật Hộ tịch không chỉ là nghĩa vụ mà còn là cách tốt nhất để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của chính bạn và gia đình.
Ngày 04/12/2014, Quốc Hội thông qua Luật hộ tịch, Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2016 cho đến nay. Luật Hộ tịch có 7 Chương, 77 Điều.
Hộ tịch được hiểu là những sự kiện, thủ tục pháp lý nhằm mục đích xác định tình trạng nhân thân của một con người như: Khi mới sinh ra, cần được đăng ký khai sinh; khi trưởng thành, kết hôn thì đăng kí kết hôn; khi già yếu, đau bệnh mất đi thì người nhà làm thủ tục khai tử. Ngoài ra còn một số thủ tục pháp lý phát sinh khác (Thủ tục Nhận cha, mẹ, con; thay đổi, cải chính hộ tịch, xác định lại dân tộc, bổ sung thông tin hộ tịch; thủ tục Giám hộ).
Đăng ký hộ tịch là thủ tục không thể thiếu đối với mỗi cá nhân, chính vì vậy đăng ký hộ tịch có vai trò rất quan trọng đối với mỗi cá nhân và cơ quan nhà nước. Đăng ký hộ tịch là cơ sở để cơ quan nhà nước có thẩm quyền có trách nhiệm bảo hộ các quan hệ của công dân và đồng thời nhân dân được sự xác nhận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Những giấy tờ do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp sẽ là cơ sở pháp lý để người dân thực hiện các thủ tục liên quan tại các cơ quan nhà nước khác, là cơ sở để thực hiện các quyền lợi của bản thân và các nghĩa vụ liên quan.
Thông qua việc đăng ký, quản lý hộ tịch, Nhà nước sẽ công nhận và bảo hộ quyền con người, quyền, nghĩa vụ công dân. Đồng thời, căn cứ vào hộ tịch đăng kí, Nhà nước sẽ quản lý dân cư một cách khoa học, phục vụ cho việc xây dựng, hoạch định chính sách phát triển kinh tế - xã hội, an ninh - quốc phòng của đất nước. Sau đây là một số thủ tục đăng kí hộ tịch:
1. Đăng ký Khai sinh
a) Thời hạn: Trong vòng 60 ngày kể từ ngày sinh.
b) Hồ sơ: Giấy chứng sinh (bệnh viện cấp) hoặc văn bản của người làm chứng/cam đoan nếu sinh ngoài cơ sở y tế.
c) Thẩm quyền: UBND cấp xã, phường nơi cư trú của cha hoặc mẹ.
Lưu ý: Cha mẹ chưa đăng ký kết hôn vẫn có quyền và nghĩa vụ đăng ký khai sinh cho con.
2. Đăng ký Kết hôn
a) Điều kiện: Nam từ đủ 20, nữ từ đủ 18 tuổi, tự nguyện.
b) Thời hạn: Ngay trong ngày nếu đủ giấy tờ; nếu cần xác minh không quá 05 ngày làm việc.
c) Thủ tục: Nộp hồ sơ tại UBND cấp xã, phường nơi cư trú, hai bên nam, nữ có mặt, ký vào Sổ hộ tịch và Giấy chứng nhận kết hôn.
3. Đăng ký Khai tử
a) Thời hạn: Trong 15 ngày kể từ ngày có người chết.
b) Người có trách nhiệm: Vợ, chồng, con, cha, mẹ hoặc người thân thích khác.
c) Thẩm quyền: UBND cấp xã, phường nơi người chết cư trú cuối cùng thực hiện đăng ký khai tử. Nếu không xác định được, là nơi người đó chết hoặc phát hiện thi thể.
d) Hồ sơ: Tờ khai đăng ký khai tử, Giấy báo tử hoặc giấy tờ thay thế (lệnh khám nghiệm, bản án...).
đ) Ý nghĩa: Xác nhận sự kiện tử để giải quyết các quan hệ về thừa kế, chế độ chính sách.
4. Đăng ký Giám hộ
Được thực hiện khi người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự không còn cha mẹ hoặc cha mẹ không có điều kiện chăm sóc.
a) Thẩm quyền: UBND xã, phường nơi cư trú của người được giám hộ hoặc người giám hộ.
b) Hồ sơ: Tờ khai đăng ký giám hộ (theo mẫu); văn bản cử người giám hộ (đối với giám hộ cử); giấy tờ chứng minh đủ điều kiện giám hộ đương nhiên (đối với giám hộ đương nhiên); giấy tờ tùy thân gồm CCCD/Hộ chiếu của người yêu cầu.
c) Thời hạn: Trong 03 ngày làm việc, nếu đủ điều kiện; nếu cần xác minh, thời hạn có thể kéo dài không quá 05 ngày làm việc.
* Chú ý: Có thể đăng ký trực tuyến các TTHC về Hộ tịch tại Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc Cổng dịch vụ công cấp tỉnh (https://dichvucong.gov.vn)
Hãy thực hiện đăng ký hộ tịch đúng hạn. Việc đăng ký đúng quy định là cơ sở để được nhà nước bảo hộ, hưởng quyền lợi về giáo dục, y tế và các phúc lợi xã hội.
Ngọc Hạnh