Từ năm học 2029 - 2030, học sinh cả nước được miễn phí sách giáo khoa
Trích từ bài viết : https://lamdong.edu.vn/vi/sgddetail/?param=tu-nam-hoc-2029-2030-hoc-sinh-ca-nuoc-duoc-mien-phi-sach-giao-khoa
Chính phủ ban hành Nghị định số 271/2026/NĐ-CP ngày 03/7/2026 quy định về miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông và miễn học phí, giáo trình môn học Giáo dục quốc phòng và an ninh tại cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp. Đây là chính sách có ý nghĩa quan trọng, góp phần giảm chi phí học tập cho người học, hỗ trợ phụ huynh, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng sách giáo khoa trong nhà trường.
Theo Nghị định, chính sách miễn phí sách giáo khoa được áp dụng đối với học sinh phổ thông và người học thực hiện Chương trình giáo dục do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, bao gồm chương trình giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên cấp trung học cơ sở, trung học phổ thông và chương trình xóa mù chữ. Học sinh tại các cơ sở giáo dục công lập và tư thục đều thuộc đối tượng áp dụng.
Điểm đáng chú ý là từ năm học 2029 - 2030, Nhà nước thực hiện miễn phí sách giáo khoa cho tất cả học sinh trên phạm vi toàn quốc. Đối với các địa phương có khả năng cân đối ngân sách hoặc huy động nguồn lực hợp pháp, Nghị định khuyến khích triển khai sớm hơn, trong đó ưu tiên các địa bàn biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
Việc miễn phí sách giáo khoa được thực hiện theo hình thức mượn - trả thông qua thư viện nhà trường. Vào đầu mỗi năm học hoặc học kỳ, mỗi học sinh được mượn một bộ sách giáo khoa đầy đủ các môn học, hoạt động giáo dục tương ứng với chương trình học tập tại lớp. Sau khi kết thúc năm học hoặc học kỳ, học sinh có trách nhiệm hoàn trả sách cho thư viện nhà trường để tiếp tục bảo quản, tái sử dụng cho các năm học tiếp theo.
Nghị định cũng quy định rõ trách nhiệm của cơ sở giáo dục trong việc tiếp nhận, quản lý, cấp phát, thu hồi và bảo quản sách giáo khoa. Trước ngày 15/6 hằng năm, các cơ sở giáo dục phải hoàn thành việc tiếp nhận, nhập kho, kiểm kê số lượng sách giáo khoa, cập nhật dữ liệu vào hệ thống quản lý thư viện, thực hiện dán nhãn, mã hóa, phân loại sách để sẵn sàng cho học sinh mượn. Việc cho học sinh mượn sách phải hoàn thành chậm nhất 15 ngày trước ngày khai giảng năm học mới hoặc đầu học kỳ.
Đối với học sinh chuyển trường, học sinh có trách nhiệm hoàn trả đầy đủ sách giáo khoa đã mượn tại trường cũ trước khi hoàn tất thủ tục chuyển trường. Cơ sở giáo dục nơi tiếp nhận học sinh chuyển đến có trách nhiệm bố trí cho học sinh mượn bổ sung sách giáo khoa kể từ ngày tiếp nhận, bảo đảm không làm gián đoạn việc học tập.
Nghị định nhấn mạnh việc sử dụng sách giáo khoa miễn phí phải bảo đảm đúng mục tiêu, đúng đối tượng, công bằng, tiết kiệm, hiệu quả và công khai. Sách giáo khoa được mua sắm từ ngân sách nhà nước là tài sản công; quá trình mua sắm, phân bổ, quản lý và luân chuyển sách phải được thực hiện minh bạch, có trách nhiệm giải trình và chịu sự giám sát của cộng đồng.
Đối với phụ huynh và học sinh, Nghị định quy định rõ trách nhiệm phối hợp với nhà trường trong việc bảo quản, giữ gìn sách giáo khoa. Trường hợp học sinh làm mất hoặc hư hỏng sách do nguyên nhân chủ quan thì phải bồi hoàn. Việc bồi hoàn ưu tiên bằng hiện vật là sách giáo khoa cùng loại; trường hợp bồi hoàn bằng tiền mặt thì mức thu căn cứ vào thời gian sử dụng còn lại của sách. Sách sử dụng dưới 01 năm hoặc mới đưa vào sử dụng lần đầu thu 80% giá trị thực tế mua sắm; sử dụng từ 01 năm đến dưới 03 năm thu 50%; từ 03 năm đến 05 năm thu 20%; sách đã sử dụng trên 05 năm không thu bồi hoàn. Trường hợp mất, hư hỏng do nguyên nhân khách quan như thiên tai, hỏa hoạn hoặc bất khả kháng thì không phải bồi hoàn.
Bên cạnh chính sách miễn phí sách giáo khoa, Nghị định cũng quy định về miễn giáo trình và miễn học phí môn học Giáo dục quốc phòng và an ninh. Từ năm học 2027 - 2028, thực hiện miễn phí giáo trình môn học Giáo dục quốc phòng và an ninh trên toàn quốc cho tất cả đối tượng học tập môn học này. Đồng thời, sinh viên học tại các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp được miễn học phí đối với lần học thứ nhất môn học Giáo dục quốc phòng và an ninh theo chương trình đào tạo bắt buộc. Trường hợp học lại do không đạt, nghỉ học quá thời gian quy định hoặc các lý do chủ quan khác thì không áp dụng chính sách miễn học phí.
Nghị định nghiêm cấm các hành vi thu các khoản phí trái quy định liên quan đến việc sử dụng sách giáo khoa, giáo trình; cung ứng sách giáo khoa, giáo trình không đúng danh mục được phê duyệt, không bảo đảm quy chuẩn kỹ thuật hoặc cung ứng sách in lậu, sách giả; lập hồ sơ khống để trục lợi ngân sách nhà nước; thiếu trách nhiệm trong quản lý, lưu trữ, sử dụng dẫn đến thất thoát, lãng phí hoặc hư hỏng tài sản được giao.
Để chính sách đi vào cuộc sống, các nhà trường cần đẩy mạnh tuyên truyền đến giáo viên, học sinh, phụ huynh về quyền lợi và trách nhiệm trong việc sử dụng sách giáo khoa miễn phí; hướng dẫn học sinh giữ gìn sách, trả sách đúng thời hạn; công khai quy trình mượn - trả, quản lý và xử lý sách hư hỏng, mất mát. Giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn và nhân viên thư viện cần phối hợp chặt chẽ trong việc theo dõi, nhắc nhở học sinh sử dụng sách đúng mục đích, góp phần xây dựng thói quen tiết kiệm, bảo vệ tài sản công và bảo vệ môi trường.
Việc ban hành Nghị định số 271/2026/NĐ-CP thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đối với sự nghiệp giáo dục, tạo thêm điều kiện để học sinh được tiếp cận đầy đủ tài liệu học tập, giảm gánh nặng chi phí cho gia đình, nhất là ở vùng khó khăn; đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quản lý sách giáo khoa, giáo trình trong các cơ sở giáo dục.
Văn phòng Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lâm Đồng