Trang bị kỹ năng an toàn mạng và sự đồng hành của gia đình, nhà trường được xem là “lá chắn” quan trọng để bảo vệ trẻ em trước những nguy cơ xâm hại trên mạng xã hội.
Công an cơ sở hướng dẫn kỹ năng xử lý tình huống khi gặp nguy cơ trên môi trường mạng.
Thời gian qua, tại Lâm Đồng đã xuất hiện một số vụ việc trẻ em bị dụ dỗ, xâm hại thông qua mạng xã hội với thủ đoạn ngày càng tinh vi. Điều đáng lo ngại là các đối tượng không xuất hiện dưới hình hài của một kẻ xấu mà giả danh bạn bè cùng trang lứa, nói chuyện nhẹ nhàng, quan tâm, tạo cảm giác đồng cảm rồi từng bước thao túng tâm lý nạn nhân.
Trường hợp của em N.T.H.K ở phường Xuân Trường - Đà Lạt là một ví dụ điển hình. Ngày 6/4/2026, em được một tài khoản mạng xã hội chủ động làm quen. Đối tượng tự nhận là người cùng độ tuổi, thường xuyên nhắn tin hỏi han, tâm sự. Sau thời gian tạo dựng lòng tin, người này bắt đầu yêu cầu em gửi hình ảnh nhạy cảm và liên tục gây áp lực khi em từ chối. Khi gia đình phát hiện sự việc, em rơi vào trạng thái hoảng loạn, lo sợ. Tại cơ quan công an, em được lực lượng chức năng động viên, hỗ trợ tâm lý và hướng dẫn kỹ năng xử lý tình huống khi gặp nguy cơ trên môi trường mạng.
Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng kịp dừng lại ở những tin nhắn đe dọa. Ngày 20/5/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh đã khởi tố, bắt tạm giam N.D.H (SN 2007), trú tại xã Hồng Sơn, để điều tra hành vi giao cấu với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi. Theo cơ quan điều tra, thông qua mạng xã hội, H quen biết cháu N.T.H.N (SN 2012), trú tại xã Hàm Thuận. Sau thời gian trò chuyện, tạo mối quan hệ tình cảm, đối tượng nhiều lần thực hiện hành vi xâm hại khiến nạn nhân mang thai.
Qua đấu tranh các vụ án, Công an tỉnh đánh giá, trẻ em và thanh thiếu niên rất dễ trở thành mục tiêu trên mạng xã hội bởi sự tò mò và thiếu kỹ năng nhận diện nguy hiểm. Trong khi nhiều phụ huynh vẫn còn chủ quan với môi trường số. Không ít gia đình giao điện thoại cho con từ sớm và gần như “thả nổi” việc sử dụng. Có phụ huynh biết con dùng mạng xã hội hằng ngày nhưng không nắm con đang xem gì, kết bạn với ai hay tham gia những hội nhóm nào. Thậm chí, nhiều người lớn vô tình biến con trẻ thành “dữ liệu công khai” trên mạng xã hội khi thường xuyên đăng tải hình ảnh, video, tên trường, địa chỉ, lịch sinh hoạt hay cả những khoảnh khắc riêng tư của con. Đây là “dữ liệu sống” để các đối tượng xấu tiếp cận, theo dõi và dựng lên những kịch bản lừa gạt tinh vi.
Bác sĩ Vũ Thị Nhịn - Trưởng Khoa Nhi Bệnh viện Đa khoa Đắk Nông cho biết, trẻ em sử dụng điện thoại và mạng xã hội quá nhiều tiềm ẩn nguy cơ bị xâm hại trên không gian mạng, ảnh hưởng đến sức khỏe, tinh thần. Thậm chí, trẻ rối loạn cảm xúc, thu mình, phụ thuộc vào thế giới ảo, ảnh hưởng sự phát triển.
Còn ông Phạm Quốc Quỳnh - Hiệu trưởng Trường THPT Đức Trọng cho hay, bên cạnh lợi ích học tập và kết nối thông tin, học sinh nay cũng đối mặt với nhiều rủi ro trên không gian. Nhiều em thiếu kỹ năng nhận diện nguy hiểm và sự đồng hành từ người lớn. Do đó, nhà trường đã tăng cường phối hợp với công an, phụ huynh tổ chức tuyên truyền kỹ năng an toàn mạng, nâng cao cảnh giác cho học sinh.
Cũng theo Công an tỉnh, phụ huynh cần dành nhiều thời gian đồng hành với con thay vì chỉ kiểm soát bằng mệnh lệnh. Phụ huynh không nên cấm hoàn toàn trẻ sử dụng internet mà cần giúp trẻ hiểu đâu là giới hạn an toàn. Đó là không chia sẻ thông tin cá nhân, hình ảnh riêng tư; cảnh giác với các tài khoản ảo; tuyệt đối không hẹn gặp gỡ, hẹn hò qua mạng khi chưa có sự đồng ý của gia đình. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, các em cần chủ động báo ngay cho cha mẹ, giáo viên hoặc cơ quan chức năng. Bên cạnh gia đình, nhà trường cũng cần xem giáo dục kỹ năng số là một phần thiết yếu chứ không còn là hoạt động bổ trợ...